محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1368

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

جنگ با عساكر عثمانى شده و همه فايق آمدند و از آن جمله بيرام بيگ قاجار و طويقون بيگ قاجار بودند . در سال نهصد و شصت و دو كه اباى تركمان به خيال طغيان افتاده چند نفر از سرداران شاه طهماسب به اطفاى نايرهء اين فتنه مأمور شدند از جمله گوكجه سلطان قاجار بود كه پس از حسم « 2 » مادّهء فساد در همين سال درگذشت . در سال نهصد و شصت و هفت ساروقورغان « 3 » با جمعى اوزبك به فرمان على سلطان والى خوارزم به نيشابور آمدند كه اين ولايت را غارت كنند بداق سلطان قاجار و ملكن اوغلى ذو القدر با جمعى به دفع اوزبكان از شهر بيرون آمدند و با ايشان جنگ كردند و ساروقورغان و بسيارى از همراهان او را كشته بقيّة السّيف فرار كردند . در سال نهصد و نود و شش اللّهقلى بيگ قاجار منصب قورچى باشيگرى شاه عبّاس اوّل يافت . در سال هزار و يازده هجرى شاه عبّاس قلعهء ايروان را محاصره و فتح كرد و حكومت آن را به امير گونه خان قاجار داد . در سال هزار و پانزده هجرى شاه عبّاس قلعهء گنجه را كه به تصرّف دولت عثمانى بود به قهر و غلبه فتح كرد و حكومت گنجه را به محمّد خان زياد اوغلى قاجار داد . در سال هزار و صد و بيست و شش هجرى كه اميرگونه خان قاجار بيگلربيگى و حكمران ايروان بود محمّد پاشا وزير اعظم سلطان احمد خان اوّل سلطان عثمانى با لشكر زيادى از ديار بكر به ارزن الرّوم آمده عازم فتح ايروان گشت ، و امير گونه خان طورى به مدافعه و محارست قلعهء ايروان پرداخت كه محمّد پاشا بعد از كوشش

--> ( 2 ) . حسم به معنى از بيخ بركندن و از بين بردن « حسمه حسما فانحسم » قطعه مستأصلا فانقطع ( المنجد ) . ( 3 ) . در متن : ساروفورعان بود كه به استناد احسن التواريخ چاپ دكتر نوائى ص 528 تصحيح شد . چند سطر بعد در همين متن ساروقورغان آمده است .